• Slide-4
  • Slide-7
  • Slide-9
  • Slide-9
  • Slide-5
Τετάρτη, 23 Απρίλιος 2014 14:49

Οινικές διαδρομές στην Κεντρική Ελλάδα

Θεσσαλία
Αμπέλι, κρασί και τσίπουρο είναι έννοιες απολύτως συνυφασμένες με τηΘεσσαλία και κυρίως με τις ορεινές περιοχές που περιβάλλουν τον Θεσσαλικό κάμπο. Οι νότιες πλαγιές του Ολύμπου και των Χασίων στο βορρά, οι ανατολικές πλαγιές της νότιας Πίνδου και του Κόζιακα στα δυτικά, οι βόρειες πλαγιές των Αγράφων, των Αθαμανικών ορέων και της Όθρυος στο νότο και ο Κίσαβος στα ανατολικά είναι οι φιλόξενοι για τα αμπέλια ορεινοί όγκοι.

Στην περιφέρεια της Θεσσαλίας (εντός των ορίων δράσης της ΕΝΟΑΚΕ) οι γεωγραφικές ονομασίες προέλευσης είναι: Οίνοι ΠΟΠ: Αγχίαλος, Μεσενικόλα – ΠΓΕ Οίνοι: Θεσσαλικός, Καρδίτσας, Μαγνησίας, Κρανώνος, Μετεώρων, Τυρνάβου, Τσίπουρο Θεσσαλίας, Τσίπουρο Τυρνάβου.

 


Μετέωρα
Ο μοναδικός γεωλογικός σχηματισμός, τα μοναστήρια και οι θρύλοι που τα συνοδεύουν, η γειτνίαση με τον Ασπροπόταμο και τη νότια Πίνδο στα δυτικά και τα Χάσια στα βόρεια, το πανέμορφο φυσικό τοπίο και οι αναπτυγμένες υποδομές φιλοξενίας έχουν κάνει τα επιβλητικά Μετέωρα δημοφιλέστατο προορισμό ελλήνων και αλλοδαπών ταξιδευτών. Η περιοχή ήταν ανέκαθεν γνωστός αμπελότοπος και τα τελευταία χρόνια γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη στην οποία δίνει ταυτότητα ο Τοπικός ΟίνοςΜετεώρων.

Ανάμεσα στα Τρίκαλα και την Καλαμπάκα, στην είσοδο του χωριού Ράξα του δήμουΠαραληθαίων, θα επισκεφτείτε την Οινοποιία – Αποσταγματοποιία Τσιλιλή. Οι αδελφοί Ευθύμιος και Κωνσταντίνος Τσιλιλής, αφού συνέβαλαν αποφασιστικά στην καθιέρωση του εμφιαλωμένου τσίπουρου, με το Κτήμα Θεόπετρα αναβαθμίζουν σημαντικά και την οινική τους παραγωγή.

 

Νότιος Όλυμπος
Ο ΠΓΕ Οίνος Τυρνάβου ήταν ο πρώτος που θεσπίστηκε σε όλη τη Θεσσαλία και το Τσίπουρο Τυρνάβου είναι η μόνη κατοχυρωμένη ένδειξη σε γεωγραφικό επίπεδο μικρότερο της περιφέρειας (τσίπουρο Μακεδονίας, τσίπουρο Θεσσαλίας, τσικουδιά Κρήτης). Διόλου τυχαίο, γιατί η ευρύτερη περιοχή του Τυρνάβου είναι πολύ σημαντική ως προς το αμπέλι, το κρασί και το τσίπουρο. Χαρακτηριστικό το ότι ένας από τους γειτονικούς δήμους είναι ο δήμος Αμπελώνα. Τα τελευταία, όμως, χρόνια υπάρχει σημαντική ανάπτυξη και βορειότερα στην περιοχή της Ελασσόνας.

Λίγο έξω από τον Τύρναβο στο δρόμο προς Ελασσόνα θα συναντήσετε την Οινοποιία Ζαφειράκη. Ο νεαρός οινολόγος Χρήστος Ζαφειράκης, μετά τις σπουδές του στην Ιταλία, εκτός του ότι έχει ήδη μπολιά σει επιτυχημένα την αμπελουργική παράδοση της περιοχής του με ιταλικές και άλλες διεθνείς ποικιλίες, ασχολείται με πάθος και πάντα με βιολογική καλλιέργεια με τις τοπικές γηγενείς ποικιλίες, όπως ο ροδίτης και η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ερυθρή λημνιώνα.

Συνεχίζοντας βόρεια θα περάσετε την Ελασσόνα και στο 2οχλμ του δρόμου προς Δεσκάτη θα βρείτε την Οινοποιία Ελασσόνας. Οι γεωπόνοι Γιώργος Λόλας και Γιώργος Φτίκας καλλιεργούν βιολογικά ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες και στο όμορφο κελάρι τους θα σας προσφέρουν παραδοσιακή φιλοξενία.

 


Μαγνησία
Στο νομό Μαγνησίας ο δημοφιλής τουριστικός προορισμός είναι το γοητευτικό Πήλιο αλλά η ενδιαφέρουσα αμπελοποινικά περιοχή είναι στην άλλη πλευρά του Παγασητικού στους δήμους Αλμυρού και Νέας Αγχιάλου όπου ο ροδίτης και το σαββατιανό δίνουν τον λευκό οίνο ΠΟΠ Αγχίαλος. Ο προσφάτως θεσπισμένος ΠΓΕ Οίνος Μαγνησίας περιλαμβάνει και την αξιοσημείωτη ανάπτυξη που υπάρχει στη νότια πλευρά του Πηλίου στην περιοχή της Αργαλαστής. Τα πασίγνωστα τσιπουράδικα του Βόλου και της Ιωνίας μαρτυρούν την παράδοση του τσίπουρου στην περιοχή.

Οι Βιολογικοί Αμπελώνες Χολέβα δραστηριοποιούνται στη Νέα Αγχίαλο παράγοντας 5 κρασιά. Ο Νίκος Χολέβας θα σας πει πολλά για τη βιολογική γεωργία αλλά και για την τοπική ερυθρή ποικιλία συκιώτης, που τη βρίσκουμε και στη βόρεια Εύβοια. Ούτε 7χλμ δυτικότερα, στις Μικροθήβες του δήμου Νέας Αγχιάλου, το Κτήμα Τιμπλαλέξη παράγει 3 κρασιά 1 εκ των οποίων είναι ΠΟΠ Αγχίαλος. Η αφοσίωση του Δημήτρη Τιμπλαλέξη και η πίστη στην περιοχή του μας δίνει ένα κρασί από την πλέον παραγνωρισμένη ζώνη ονομασίας προέλευσης στην Ελλάδα.

 


Στερεά Ελλάδα
Για να γίνει αντιληπτή η βαρύτητα της Στερεάς Ελλάδας στην ελληνική οινική παραγωγή αρκεί να αναφερθεί πως, μεταξύ των 9 αμπελουργικών περιφερειών της χώρας μας, είναι 2η ως προς την έκταση των αμπελιών και το πλήθος των ετικετών και 1η ως προς το πλήθος των φιαλών. Δεν έχει την παράδοση της Θεσσαλίας στο τσίπουρο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει δραστηριότητα, αλλά είναι η μητέρα γη του εθνικού μας κρασιού και όλες οι ονομασίες προέλευσης της Ρετσίνας βρίσκονται εδώ (15 γεωγραφικές ενδείξεις). Μπορεί να μην έχει καμιά ένδειξη οίνων ΠΟΠ ή ΠΓΕ αλλά εκτός του γενικού ΠΓΕ Στερεάς Ελλάδας έχει 23 ακόμα ενδείξεις ΠΓΕ οίνων.

ΠΓΕ Οίνοι: Στερεάς Ελλάδας, Αττικής, Εύβοιας, Αναβύσσου, Βίλιτσας, Βορείων Πλαγιών Πεντελικού, Γερανίων, Θηβαϊκός, Ιλίου, Καρύστου, Κοιλάδας Αταλάντης, Κορωπίου, Ληλάντιου Πεδίου, Μαρκόπουλου, Μαρτίνου, Οπούντια Λοκρίδας, Παιανίας, Παλλήνης, Παρνασσού, Πλαγίων Κιθαιρώνα, Πλαγιών Κνημίδας, Πλαγιών Πάρνηθας, Ριτσώνας Αυλίδας, Σπάτων. Ονομασία Κατά Παράδοση Ρετσίνα: Αττικής, Βοιωτίας, Εύβοιας, Μεσογείων, Γιάλτρων, Θήβας, Καρύστου, Κορωπίου, Μαρκοπούλου, Μεγάρων, Παιανίας (ή Λιοπεσίου), Παλλήνης, Πικερμίου, Σπάτων, Χαλκίδας.

Παρατηρήστε στις ονομασίες των τοπικών οίνων τη συμμετοχή ονομάτων βουνών. Πολύ φυσικό καθώς την τοπογραφία της Στερεάς Ελλάδας διαμορφώνουν σημαντικοί ορεινοί όγκοι, πολλοί από τους οποίους έχουν εξελιχθεί και σε άκρως ενδιαφέροντες τουριστικούς προορισμούς. Στις περιηγήσεις σας ανά τη Ρούμελη έχετε να δείτε πολλά αμπέλια και οινοποιεία και να γευτείτε πλήθος κρασιών, όλων των ειδών και τύπων.

 

Όρθυς - Δομοκός
Ένα φυσικό μπαλκόνι με θέα σε όλο το θεσσαλικό κάμπο είναι το οροπέδιο Δομοκού. Ένας τόπος που από τη φύση του προσφέρεται για την παραγωγή εκλεκτών προϊόντων και έχει ήδη κατοχυρωμένο ως ΠΟΠ το μοναδικής υφής και γεύσης τυρί του, το Κατίκι Δομοκού. Μακρά και η αμπελουργική του παράδοση έχει βρει τα τελευταία χρόνια δικαίωση ως προς την ποιότητα και διέξοδο με την τυποποίηση. Μήπως έχει έλθει η ώρα για τοπικό οίνο Δομοκού;

Ανηφορίζοντας από το θεσσαλικό κάμπο στο οροπέδιο, στα ανατολικά του δρόμου στη Βαρδαλή του δήμου Θεσσαλιώτιδας θα βρείτε το οινοποιείο Γαία Γκανή. Εκεί με 70στρ αμπελιών που καλλιεργούνται βιολογικά ο Βάιος Γκανής παράγει από το 2007 δύο κρασιά ενώ με τον τρύγο του 2009 προσέθεσε στη συλλογή του άλλα 2. Νοτιότερα, ανατολικά του Δομοκού και λίγο πριν το χωριό Γερακλί είναι η Ευάμπελος Γη – Οίνοι Δομοκού. Στο νεότευκτο οινοποιείο της, με το ζήλο και το πάθος 4 φίλων, παράγονται από το 2000 και από 225 ιδιόκτητα στρέμματα 7 εμφιαλωμένα κρασιά. Δοκιμάζοντάς τα θα συμφωνήσετε ότι έχει έρθει η ώρα για τοπικό οίνο Δομοκού.

 


Παρνασσός
Ίσως, ο δημοφιλέστερος ορεινός προορισμός της Ελλάδας γιατί εκτός του υπέροχου τοπίου προσφέρει σχεδόν τα πάντα στους σύγχρονους ταξιδευτές, ως και τοπικό οίνο. Ο  Οίνος ΠΓΕ Παρνασσού είναι ένας από τους λίγους που εκτείνονται σε περιοχές 2 νομών, στη βόρεια κλιτή του Παρνασσού στο νομό Φωκίδας και στην ανατολική κλιτή στο νομό Φθιώτιδας.

Στο Πολύδροσο (πρώην Σουβάλα) του δήμου Παρνασσού, πολύ κοντά στο Χιονοδρομικό Κέντρο και στο Μεταλλευτικό Μουσείο Βαγονέτο, είναι το επισκέψιμο οινοποιείο των Αμπελώνων Παρνασσού. Ο Νίκος Αργυρίου καλλιεργεί ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες αλλά έχει να σας πει πολλά για την τοπική ποικιλία μαύρο Αραχωβίτικο, την οποία και χρησιμοποιεί σε ένα από τα 7 κρασιά του.

 

Καλλίδρομο
Το Καλλίδρομο, με την ανατολική του προέκταση την Κνημίδα, είναι η ανατολική απόληξη της οροσειράς της Οίτης. Όλος αυτός ο ορεινός όγκος χωρίζει τη Φθιώτιδα στα δύο.

Ανάμεσα στα χωριά Καλλίδρομο και Μενδενίτσα του δήμου Μώλου λειτουργεί από το 2000 το οινοποιείο της Γεωργακόπουλος Αμπελουργική. Με 110στρ ιδιόκτητα από μία ελληνική και 3 διεθνείς ποικιλίες ο υπεύθυνος του οινοποιείου οινολόγος Στέλιος Λογοθέτης παράγει 6 κρασιά. Με έντονο το στοιχείο του πειραματισμού, έχει την πρωτιά της πρώτης λευκής οινοποίησης της ερυθρής ποικιλίας καμπερνέ σοβινιόν (cabernet sauvignon) στην Ελλάδα.

Αρκετά ανατολικότερα, στις Λιβανάτες του δήμου Δαφνουσίων λειτουργούν από το 1995 οι Αμπελώνες Μαυροειδή. Με 40στρ ιδιόκτητα βιολογικής καλλιέργειας και με ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες ο ΑνέστηςΜαυροειδής παράγει 2 εμφιαλωμένα κρασιά.

 

Κοιλάδα Αταλάντης
Η κοιλάδα της Αταλάντης ορίζεται από τα βουνά Κνημίδα στα βόρεια και Ράχες Γαλανού στα νότια. Έχει κατεύθυνση ανατολή – δύση και είναι, μέσω Ελάτιας και Τιθορέας, ένα εναλλακτικό και πολύ ενδιαφέρον δρομολόγιο προς τον Παρνασσό, την Αράχωβα και τους Δελφούς. Υπήρξε επί πολλά χρόνια λίκνο του αμπελιού και έλαχε εδώ να γίνει μια επανάσταση ως προς τα οινικά πράγματα της Ελλάδας.

Ήταν αρχές της δεκαετίας του 1970 όταν ο Δημήτρης Χατζημιχάλης δημιούργησε την πρώτη μικρής κλίμακας αμπελοοινική εκμετάλλευση στην Ελλάδα, έναντι του μονοπωλίου των 4–5 μεγάλων οινικών βιομηχανιών που υπήρχαν τότε. Από εκεί και πέρα τα πράγματα πήραν το δρόμο τους και σήμερα η χώρα μας έχει γεμίσει από αντίστοιχες μικρές εκμεταλλεύσεις και κτήματα. Δική του πρωτοβουλία και η θέσπιση των 3 ΠΓΕ Οίνων Κοιλάδας Αταλάντης, Πλαγιών Κνημίδας και Οπούντια Λοκρίδος που ισχύουν σήμερα στην περιοχή.

Βορειοανατολικά της Αταλάντης, 2χλμ μετά την πόλη στα ανατολικά του δρόμου προς Λιβανάτες θα συναντήσετε το επιβλητικό οινοποιείο, που ήταν και ένα από τα πρώτα που λειτούργησαν οργανωμένα ως προς τον οινοτουρισμό. Τα περισσότερα από τα αμπέλια που πιάνει το μάτι σας γύρω από το οινοποιείο και προς τα δυτικά στα υψώματα βόρεια και νότια της κοιλάδας ανήκουν στα Κτήματα Χατζημιχάλη, έχουν πλήθος ποικιλιών και δίνουν μια μεγάλη γκάμα κρασιών, όλα με το αμπελοτόπι τους στην ετικέτα.

Επειδή, όμως, το μεγάλο γίνεται καλύτερα αντιληπτό όταν υπάρχει και το πολύ μικρό, λίγο πριν φτάσετε εκεί και στην απέναντι μεριά του δρόμου είναι οι Αμπελώνες Παπουτσή, ένα από τα μικρότερα οινοποιεία της Ελλάδας. Στον μικρό του χώρο ο Γιώργος Παπουτσής παράγει 2 κρασιά και έχει διαμορφώσει ένα επισκέψιμο κελάρι όπου θα σας υποδεχθεί. Μιλώντας μαζί του θα καταλάβετε ότι η συμβολή του στα αμπελοοινικά του τόπου του είναι πολύ μεγαλύτερη από όσο τα μεγέθη δείχνουν.

Λίγο βορειότερα μέσα στο χωριόΜεγαπλάτανος είναι η Οινοποιία Καραδήμου. Ο Γιάννης Καραδήμος στη γη και τα αμπέλια και ο φυσικός – οινολόγος Δημήτρης Καραδήμος στην οινοποίηση και τους πειραματισμούς, παράγουν 5 κρασιά και με το ερυθρό τους «Βήσσα» διεκδικούν μια πρωτιά. Τη νοτιότερη επιτυχημένη καλλιέργεια και οινοποίηση του ξινόμαυρου στην Ελλάδα. Μια νέα προσπάθεια είναι αυτή που κάνει από το 2005 ο Άγγελος Μπούτσικας στη θέση Λιβαδάκι της Αταλάντης. Πρόκειται για μια μικρή μονάδα με 50στρ ιδιόκτητα και οι όποιες εμφιαλώσεις της κινούνται ακόμα σε πειραματικό επίπεδο και σε πολύ μικρές ποσότητες.

 


Μαρτίνο
Αμπέλια και παραγωγή κρασιού συναντάμε και στο νοτιοανατολικό άκρο του νομού Φθιώτιδας, την Οπούντια, στις πλαγιές του χαμηλού βουνού Προφήτης Ηλίας. Ο ΠΓΕ Οίνος Μαρτίνου δίνει ταυτότητα στα κρασιά της περιοχής. Στις βόρειες παρυφές του βουνού, λίγο έξω από το χωριό Τραγάνα του δήμου Αταλάντης κατασκευάζει τώρα το οινοποιείο της η Κύκλοι Οίνου Ε.Π.Ε., το οποίο θα είναι επισκέψιμο προσεχώς. Με 150στρ ιδιόκτητα στις περιοχές της Αταλάντης και τουΜαρτίνου παράγονται ήδη 5 κρασιά.

Λίγο νοτιότερα, κοντά στο Μαρτίνο του δήμου Οπουντίων, στη θέση Μοναχού – Πηγάδι Μάστορα το Κτήμα Δημάκη καλλιεργεί βιολογικά, από το 1996, 130στρ ιδιόκτητα με ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες. Τις βάσεις έθεσε η 1η γενιά της οικογένειας Δημάκη που φρόντισε και για την καθιέρωση του τοπικού οίνου. Σήμερα, η 2η γενιά συνεχίζει με τον ίδιο ζήλο και παράγει 6 κρασιά. Το οινοποιείο είναι επισκέψιμο κατόπιν επικοινωνίας.

 

Eλικώνας
Περνάμε τώρα στο νομό Βοιωτίας, στον οποίο το τουριστικό ενδιαφέρον βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο αλλά για να πάτε εκεί θα περάσετε από το νοτιοδυτικό άκρο στο οποίο επικεντρώνεται το αμπελουργικό και οινοποιητικό ενδιαφέρον. Στους δήμους Αλιάρτου, Βαγίων, Θεσπιέων, Θηβαίων, Θίσβης, Ορχομενού, Σχηματαρίου και Τανάγρας υπάρχουν πολλά αμπέλια στην οινική παραγωγή των οποίων δίνει ταυτότητα ο ΠΓΕΘηβαϊκός Οίνος. Πολλά αμπέλια υπάρχουν επίσης στις περιοχές του Διστόμου και των Δερβενοχωρίων.

Ένα χωριό με μεγάλη οινική παράδοση είναι η Άσκρη του δήμου Θεσπιέων και η παράδοση αυτή συνεχίζεται δραστήρια. Στη νότια άκρη του χωριού, το Κτήμα Μουσών του Αθανάσιου Ζαχαρία είναι ένα οργανωμένο και σύγχρονο επισκέψιμο οινοποιείο με 80στρ. ιδιόκτητα που καλλιεργούνται βιολογικά. Αυτό που άρχισε ο παππούς το 1946 συνεχίζει ο εγγονός του οινολόγος Νίκος Ζαχαρίας που παράγει 6 κρασιά αλλά αυτό που τον κάνει περήφανο είναι η τοπική ερυθρή ποικιλία μούχταρο στη διατήρηση και αναβίωση της οποίας η οικογένειά του έχει συμβάλει τα μέγιστα. Η οικογένεια Ζαχαρία είναι και μια από τις λίγες που εμφιαλώνουν τσίπουρο στην Στερεά Ελλάδα με την ξεχωριστή μονάδα που έχουν στην Πέτρα του δήμου Αλιάρτου.

Στο μέσο του χωριού οι Οίνοι Σαμαρτζή είναι ένα οινοποιείο που λειτουργεί από το 2000 και έγινε επισκέψιμο προσφάτως. Από 65 στρ ιδιόκτητα παράγει 2 κρασιά από τις παραδοσιακές ποικιλίες της περιοχής ροδίτη και σαββατιανό. Στο χωρίο εδρεύει και η Ethos Οινοποιητική που παράγει 3 εμφιαλωμένα κρασιά αλλά στα σχέδιά της είναι η μετεγκατάσταση στην περιοχή της Ριτσώνας. Το σχέδιο είναι σε εξέλιξη.

Ανατολικά του δήμου Θεσπιέων είναι ο δήμος Βαγίων με έδρα τα Βάγια. Στο χωριό υπάρχουν δύο οινοποιητικές μονάδες. Στο μέσο του περίπου είναι η Θηβαϊκή Γη ένα επισκέψιμο οινοποιείο που λειτουργεί από το 2005. Ο Παναγιώτης Κατρισιώσης καλλιεργεί 170στρ ιδιόκτητα, παράγει 6 κρασιά και έχει να σας πει και να σας δείξει μια ενδιαφέρουσα ιστορία για το Τρύπιο Λιθάρι που ονοματίζει και κάποια από τα προϊόντα του.

Στο βόρειο άκρο των Βαγίων, στην είσοδο από την «εθνική» Θήβας Λειβαδιάς λειτουργεί από το 2003 η Οινοποιία Τζουνάρα. Ο Γιάννης Τζουνάρας ξεκίνησε την ιστορία και τώρα έχει τη μεγάλη συμβολή των θυγατέρων του Νάντιας και Χρύσας. Στο εμφιαλωμένο μπήκαν προσφάτως με 3 κρασιά. Ένα από τα νεώτερα οινοποιεία του νομού Βοιωτίας είναι το Οινοποιείο Γιάννη Ντάνου στο Παύλο του δήμου Ορχομενού, που άρχισε τη λειτουργία του το 2007. Με 57στρ. ιδιόκτητα που καλλιεργούνται βιολογικά παράγει προς το παρόν 2 κρασιά.

 

Κιθαιρώνας
Ο ορεινός όγκος του Κιθαιρώνα εκτείνεται σε 2 νομούς, τους Βοιωτίας και Αττικής. Όμως ο ΠΓΕ Οίνος Πλαγιών Κιθαιρώνα περιλαμβάνει μόνο το δήμο Ερυθρών από την Αττική και το διαμέρισμα Πλαταιών από τη Βοιωτία. Έτσι, τα οινοποιεία που βρίσκονται στις ανατολικές παρυφές του στο δήμο Τανάγρας χρησιμοποιούν την ένδειξη του Θηβαϊκού ΠΓΕ οίνου. Μεταξύ Ασωπίας και Καλλιθέας του δήμου Τανάγρας λειτουργεί από το 1993 το Κτήμα Κατσέλη με το επισκέψιμο οινοποιείο του. Ψυχή του κτήματος σήμερα είναι η Γεωργία Κατσέλη που από 150στρ ιδιόκτητα παράγει 3 κρασιά. Λίγο δυτικότερα, στην Καλλιθέα Τανάγρας η Οινοποιία Σ.Μπλάνας & Υιός λειτουργεί από το 1978 και προσφάτως κυκλοφόρησε 5 ετικέτες εμφιαλωμένου κρασιού.

Στη βόρεια πλευρά του δήμου Τανάγρας ανάμεσα στο χωριό Άρμα και την εθνική οδό τα Κτήματα Χατζημιχάλη λειτουργούν 2ο οινοποιείο αξιοποιώντας 150στρ αμπελιών. Έξω απο τη Θήβα στη θέση Κοκκάλα λειτουργεί απο το 2007 η οινοποιϊα Αγάτσα όπου απο τα 100 ιδιόκτητα στρέμματά της, παράγει 5 κρασιά. Θα σας ξεναγήσει στο επισκέψιμο οινοποιϊο τους η Μαρία Αγάτσα.

Στην άλλη άκρη του βουνού στις Ερυθρές της δυτικής Αττικής και στο βόρειο τμήμα του χωριού στη έξοδο προς Θήβα λειτουργεί από το 1975 η Σώκος Αμπελουργική Οινοποιητική με το επισκέψιμο οινοποιείο της. Ο Ανδρέας Σώκος εγκατέλειψε προς χάριν του αμπελιού και του κρασιού την καριέρα πυρηνικού φυσικού και έφτιαξε ένα μεγάλο οινοποιείο που παράγει 15 κρασιά. Πολλές από τις ετικέτες του ονοματίζονται από την ιστορία της περιοχής και τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα.

 

Ριτσώνα
Ως γνωστόν ή Εύβοια είναι ένα νησί που διαχωρίζεται από την ηπειρωτική χώρα με τα “τρελά νερά” του Ευρίπου. Ως νομός, όμως, έχει και ένα μικρό κομμάτι στην ηπειρωτική Ελλάδα. Πρόκειται για την ιστορική περιοχή της Αυλίδας η οποία είναι και μια από τις σημαντικότερες αμπελουργικές ζώνες της Στερεάς Ελλάδας, ιδίως το ημιορεινό της τμήμα στην περιοχή της Ριτσώνας. Ο ΠΓΕ Οίνος Ριτσώνας Αυλίδας, που προσφάτως αναβαθμίστηκε, δίνει ταυτότητα στην οινική της παραγωγή. Υπάρχει, όμως, στενή συνεργασία και με τις αμπελουργικές ζώνες της Βοιωτίας στα δυτικά, εξ άλλου η πρόσβαση είναι εφικτή από το νομό Βοιωτίας είτε από τη διασταύρωση Σχηματαρίου προς Χαλκίδα είτε μερικά χιλιόμετρα βορειότερα από τη διασταύρωση στο δήμο Τανάγρας που οδηγεί απ’ ευθείας στην περιοχή της Ριτσώνας. Αυτό το 2ο δρόμο θα πάρουμε και θα περιγράψουμε τα οινοποιεία -μέλη της ΕΝΟΑΚΕ- όπως τα συναντάμε.

Λιγότερο από 3χλμ μετά τη διασταύρωση, βόρεια του δρόμου, είναι το Κτήμα Σαμπάνη με το επισκέψιμο οινοποιείο του. Ο ιδρυτής του Τάσος Σαμπάνης είναι μια προσωπικότητα που έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στα οινικά πράγματα της Εύβοιας και της Βοιωτίας. Μετά από μια δραστική αναβάθμιση το οινοποιείο έχει λανσάρει τη νέα σειρά προϊόντων του με 8 κρασιά.

Συνεχίζοντας το δρόμο προς τα ανατολικά, περίπου 1200μ μετά θα δείτε στη νότια πλευρά του μια από τις νέες οινοπαραγωγικές μονάδες της περιοχής. Είναι οι Βιολογικοί Αμπελώνες Κτήμα Τζιβάνη με το επισκέψιμο οινοποιείο και το μουσείο οίνου. Ο Γιώργος Τζιβάνης, επιτυχημένος επιχειρηματίας σε άλλο αντικείμενο (στο οποίο και συνεχίζει), έκανε το οινοποιείο από αγάπη προς το κρασί και σήμερα με 300στρ που καλλιεργούνται βιολογικά παράγει 9 κρασιά.

Λιγότερο από μισό χιλιόμετρο μετά θα βρείτε και θα ακολουθήσετε τη διασταύρωση δεξιά στο δρόμο που κατηφορίζει προς το Βαθύ Αυλίδας. Περίπου 1.5χλμ μετά, στην περιοχή του Αγίου Ιωάννη Ριτσώνας, θα δείτε στα δεξιά σας το επισκέψιμο οινοποιείο της Ι. Τσακανίκα Οινοποιητική. Είναι μια μεγάλη και σύγχρονη μονάδα υπό τη διεύθυνση του Ηλία Τσακανίκα, που παράγει 5 εμφιαλωμένα κρασιά. Με το οινοποιείο Τσακανίκα συνεργάζεται η Cellar και οινοποιούν, πέραν των 50στρ του οικογενειακού αμπελώνα, 500στρ τοπικών αμπελουργών καθώς και 450 επιλεγμένα στρέμματα από τη Βοιωτία. Η Cellar κυκλοφορεί με το δικό της όνομα 12 εμφιαλωμένα κρασιά. Στο Κτήμα Ζαρογκίκα με το επισκέψιμο οινοποιείο πάτε και με τα πόδια, που λέει ο λόγος, αφού είναι στον ίδιο δρόμο μόλις 500μ μετά. Η μονάδα του Ηλία Ζαρογκίκα ήταν η πρώτη που δημιουργήθηκε στην περιοχή το 1973 και σήμερα με ιδιόκτητα 150στρ παράγει 8 εμφιαλωμένα κρασιά.

Η νεότερη οινοποιητική μονάδα στην περιοχή είναι το Κτήμα Πετρήεσσα των Γ.Λεοντάρη και Ε.Λειβαδίτη, που δημιουργήθηκε το 2005. Δεν είναι ακόμα επισκέψιμη αλλά από τα ιδιόκτητα 150στρ της παράγει ήδη 3 εμφιαλωμένα κρασιά. Στην περιοχή δραστηριοποιείται και η Οινοποιία Παλιάτσα που αξιοποιεί την σταφυλική παραγωγή συνεργαζόμενων αμπελουργών και δεν έχει προχωρήσει ακόμα στην κυκλοφορία εμφιαλωμένου κρασιού.

 

Ξηρό Όρος & Τελέθριο (βόρεια Εύβοια)
Και τώρα, όπως μας παροτρύνει και το σύνθημα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Εύβοιας, “περνάμε απέναντι” για να γνωρίσουμε την οινική παραγωγή του νησιού. Θα πούμε κατ’ αρχάς ότι από τον τρύγο του 2009 οι παραγωγοί μπορούν να χρησιμοποιούν τη γεωγραφική ένδειξη ΠΓΕ Οίνος Εύβοιας. Είναι μια νομοθετική ρύθμιση που αποτυπώνει τη μεγάλη ανάπτυξη που καταγράφεται.

Θα ξεκινήσουμε από τη βόρεια Εύβοια, μια περιοχή που σε αντίθεση με το νότιο τμήμα του νησιού ήταν έως πρότινος γνωστή μόνο για τη χύμα ρετσίνα της. Το ανάγλυφο της βόρειας Εύβοιας είναι σαφώς πιο ήπιο από ότι της κεντρικής και της νότιας. Παρόλα αυτά στο κέντρο της δεσπόζει το Ξηρό Όρος (968μ) και λίγο βορειότερα στην περιοχή της Ιστιαίας το χαμηλότερο Τελέθριο. Το σημαντικό για εμάς είναι ότι στις πλαγιές τους αναπτύσσεται η αμπελοκαλλιέργεια.

Το χωριό Καμάρια του δήμου Ιστιαίας είναι περίπου 3χλμ νότια της κωμόπολης και εκεί βρίσκεται το Οινοποιείο Κουτσογιωργάκη. Είναι μια νέα, σχετικώς, μονάδα που δημιούργησε ο Άγγελος Κουτσογιωργάκης το 2004. Καλλιεργεί 50στρ ιδιόκτητα και παράγει 4 εμφιαλωμένα κρασιά.


Δίρφη
Η μεγάλη αμπελουργική ζώνη της Εύβοιας ξεκινά, ουσιαστικά, νότια από τις παρυφές της πόλης της Χαλκίδας και εκτείνεται έως και το νοτιότερο άκρο της. Στους πρόποδες και τις πλαγιές της δυτικής πλευράς της Δίρφης, το Ληλάντιο Πεδίο -ονοματισμένο από τον ποταμό Λήλα, που το διατρέχει- είναι η πρώτη σημαντική περιοχή. Ο ΠΓΕ Οίνος Ληλάντιου Πεδίου, ο οποίος προσφάτως δέχθηκε γενναία αναβάθμιση με διεύρυνση της ποικιλιακής του σύνθεσης και των τύπων οίνων, δίνει ταυτότητα στα κρασιά της περιοχής. Στο νότιο άκρο του νησιού ο Καρυστινός ΠΓΕ Οίνος -εξ ίσου αναβαθμισμένος προσφάτως- ονοματίζει την οινική παραγωγή των δήμων Καρύστου και Μαρμαρίου.

Λιγότερο από 5χλμ νότια της Χαλκίδας, ανάμεσα στη Νέα Λάμψακο και τονΜύτικα του δήμου Ληλαντίων είναι το Κτήμα Αβαντίς με το νέο επισκέψιμο οινοποιείο του. Ο Απόστολος Μούντριχας αφού, μεταξύ πολλών άλλων, καθιέρωσε το σιρά (syrah) στην αμπελουργική ζώνη της Εύβοιας και αναδείχθηκε σε μάστορα της ποικιλίας, με τη νέα σειρά κρασιών του “M” προσπαθεί να αναδείξει και ελληνικές τοπικές ποικιλίες.

Συνεχίζοντας την πορεία προς το νότο, 4χλμ. πριν την Ερέτρια, στη Μαλακώντα θα συναντήσετε το επισκέψιμο οινοποιείο του Απόστολου Λύκου. Είτε αναζητήσετε το οινοποιείο είτε την Ταβέρνα του Λύκου είναι το ίδιο. Βρίσκετε το ένα πλάι στο άλλο και η ταβέρνα, που προϋπήρχε, είναι φημισμένη στην περιοχή. Ο Απόστολος έχει δώσει τελευταία βάρος σε στιβαρά ερυθρά κρασιά από δικά του αμπέλια στις δυτικές πλαγιές της Δίρφης.

 

Πάρνηθα
Θα κλείσουμε το οδοιπορικό μας στην Αττική η οποία, παρά τη συνεχή οικοπεδοποίηση και την καταστροφή αμπελιών που προκάλεσε το νέο αεροδρόμιο, συνεχίζει να είναι ένας από τους πλέον σημαντικούς αμπελουργικούς νομούς της χώρας. Μεγάλο προνόμιο για την Αθήνα να έχει, κυριολεκτικώς, στην αυλή της έναν τόσο εκτεταμένο και σημαντικό αμπελώνα. Μόνο που οι κάτοικοί της δεν το εκμεταλλεύονται! Ο Αττικός ΠΓΕ Οίνος ο οποίος εκτείνεται στο βορειοδυτικό άκρο του νομού και πλήθος άλλων ΠΓΕ οίνων δίνουν ταυτότητα στην οινική παραγωγή, βασισμένη κυρίως στην ποικιλία σαββατιανό. Από όλους αυτούς τους τοπικούς οίνους ο Πλαγιών Πάρνηθας είναι επίσης ένας από τους λίγους που εκτείνονται σε 2 νομούς (Αττικής & Βοιωτίας).

Στις ανατολικές υπώρειες τηςΠάρνηθας στην περιοχή του Αυλώνα είναι η ΟινοποιίαΜπάση που λειτουργεί από το 1925. Με 20στρ ιδιόκτητα και πολλαπλάσια συνεργαζόμενα παράγει 3 εμφιαλωμένα κρασιά. Νοτιότερα, στο Γραμματικό εδρεύει η Ραμνούσιος Αμπελουργική η οποία από 60στρ ιδιόκτητα παράγει 4 εμφιαλωμένα κρασιά.


Γεράνια
Στο δυτικό άκρο της Αττικής και στα όρια του δήμου Μεγάρων έχει θεσπιστεί ο ΠΓΕ Οίνος Γερανίων για να ονοματίσει την παραγωγή των αμπελιών στις νότιες και δυτικές πλαγιές του βουνού. Το 2010 ο γιατρός Βασίλης Κανιάρης ίδρυσε την Οινοποιία Γερανίων στη Μούρτιζα του δήμου Μεγαρέων. Έχει 150στρ αμπελιών με ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες. Το όλο εγχείρημα είναι ακόμα σε σχεδιασμό και σταδιακή εξέλιξη.

 

Πηγή: ΕΝ.Ο.Α.Κ.Ε.

Κείμενο: Γιώργος Μακρής – οινικός ερευνητής