• Slide-4
  • Slide-7
  • Slide-9
  • Slide-9
  • Slide-5

Το Νεοσύστατο Κράτος (1821-1945)

Η ελληνική επανάσταση του 1821 αποτέλεσε ένα αναπόφευκτα καταστροφικό παράγοντα για τον ελληνικό αμπελώνα, καθώς ο ηττημένος κατακτητής κατέστρεφε αρκετές εκτάσεις οπισθοχωρώντας, ενώ οι επαναστατημένοι Έλληνες δεν είχαν πλέον τον απαιτούμενο χρόνο για την αμπελοκαλλιέργεια και την οινοπαραγωγή. Στα πρώτα χρόνια της σύστασης του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, άρχισαν εκ νέου οι προσπάθειες της αμπελοκαλλιέργειας και της οινοπαραγωγής, όπου εμφανίζονται και οι πρώτοι Έλληνες οινολόγοι. Οι προσπάθειες όμως δεν μπόρεσαν να δώσουν τα επιθυμητά αποτελέσματα, καθότι οι αγώνες για την απελευθέρωση της Ελλάδας διήρκησαν έναν ακόμα αιώνα. Πάρα ταύτα, οι εμπορικές και εξαγωγικές δραστηριότητες του Σαντορινιού κρασιού συνεχίστηκαν κανονικά.

Την εμφάνιση τους κάνουν τα πρώτα μεγάλα οινοποιεία, παρά την κατάσταση που επικρατεί, κατά τα μέσα του 19ου αι. Τα οινοποιεία αυτά τα κατείχαν ή συμμετείχαν στην ιδιοκτησία τους Ευρωπαίοι όπως στην Αχαΐα ο Κλάους και στην Κεφαλλονιά ο Τουλ, θέτοντας ουσιαστικά τις βάσεις της σύγχρονης ελληνικής οινοποιίας. Στη συνέχεια έχουμε σημαντικά οινοποιεία στην Αττική όπως ο Καμπάς, καθώς και άλλα στη Νεμέα, στη Σάμο, στη Νάουσα και στη Σαντορίνη, η οποία κατείχε την πρώτη θέση στην εξαγωγή ελληνικών οίνων και κυρίως προς τη Ρωσία. Η Ελλάδα συνεχίζει να επεκτείνει τα σύνορά της, προσαρτώντας τα νησιά του Ιονίου πελάγους και τη Θεσσαλία, φτάνοντας περίπου στη μισή σημερινή της έκταση. Παράλληλα, επιστρέφουν οι πρώτοι Έλληνες οινολόγοι ύστερα από σπουδές στη Γαλλία, χτίζοντας την βάση του οινολογικού επιστημονικού δυναμικού της χώρας.

Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο γαλλικός αμπελώνας πέφτει θύμα της φυλλοξήρας και έχει καταστρέψει σχεδόν ολοσχερώς. Έτσι, το μεγαλύτερο ποσοστό της ελληνικής οινοπαραγωγής εξάγεται στη Γαλλία. Η συνολική παραγωγή όμως δεν επαρκεί με αποτέλεσμα να αρχίσει η μαζική εξαγωγή σταφίδων για την παραγωγή σταφιδίτη οίνου, ενώ πολλά αμπέλια οινοποιήσιμων ποικιλιών μετατρέπονται σε αμπέλια σταφίδας. Αυτή η εξαγωγική δραστηριότητα θα σταματήσει λίγα χρόνια μετά, με αποτέλεσμα να προκληθεί η “σταφιδική κρίση”, φέρνοντας καταστροφικές συνέπειες στην ελληνική παραγωγή και ανάλογες στην ελληνική οικονομία. Στην τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα η φυλλοξήρα θα εμφανιστεί και στην Ελλάδα και θα επιδεινώσει την ήδη τεταμένη κατάσταση. Η καταστροφή όμως δεν σταματά εκεί, το πρώτο μισό του 20ου αι. κάνει την κατάσταση ακόμα πιο δραματική για το ελληνικό κρασί: φυλλοξήρα, εξαφάνιση ορισμένων ιστορικών αμπελώνων και ποικιλιών αμπέλου, απώλεια εξαγωγικών αγορών, μετανάστευση, ανεπαρκής κρατική μέριμνα, εκατομμύρια ξεριζωμένων Ελλήνων από την Μικρά Ασία και τον Πόντο. Παράλληλα, οι διαδοχικοί καταστροφικοί πόλεμοι (βαλκανικοί, παγκόσμιοι, εμφύλιος), αποτελειώνουν ότι έχει απομείνει στον ελληνικό αμπελώνα.