• Slide-4
  • Slide-7
  • Slide-9
  • Slide-9
  • Slide-5

Αιγαίου

Οι αμπελώνες στα νησιά του Αιγαίου πελάγους συγκεντρώνουν αρκετές χιλιάδες στρέμματα καλλιεργούμενων αμπελώνων, που είναι σχεδόν αποκλειστικά φυτεμένες με γηγενείς ποικιλίες. Ο νησιωτικός αυτός αμπελώνας περιβάλλεται από ένα τεράστιο υδάτινο όγκο, ο οποίος ασκεί μια δεδομένη θετική επίδραση πάνω του. Στο βόρειο Αιγαίο κυρίαρχη είναι η καλλιέργεια του Μοσχάτου Άσπρου και Μοσχάτου Αλεξανδρείας ενώ στους αμπελώνες των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων, καλλιεργούνται κυρίως οι ποικιλίες ΑσύρτικοΑθήριΜονεμβασιά και η ερυθρή ποικιλία Μανδηλαριά, καθώς και ένα πλήθος τοπικών ποικιλιών, σε περιορισμένη έκταση. Στα νησιά του Αιγαίου, οι αμπελώνες είναι διαμορφωμένοι σε κύπελλα προκειμένου να αντιμετωπίσουν το συχνά αφιλόξενο ανάγλυφο, τα φτωχά και άγονα εδάφη, τους ελάχιστους υδάτινους πόρους και τους πολύ ισχυρούς ανέμους που επικρατούν γενικότερα. Ο τρόπος καλλιέργειας εξακολουθεί να είναι παραδοσιακός κατά βάση, ενώ συχνά συναντάμε αμπελώνες διαμορφωμένους με πεζούλες, ώστε να περιοριστεί η διάβρωση του εδάφους και γίνει όσο το δυνατόν περισσότερη συγκράτηση του ελάχιστων βρόχινων υδάτων. Στην αμπελοκαλλιέργεια των νησιών του Αιγαίου, εξέχουσα θέση έχουν στο Βορρά, η Λήμνος και η Σάμος ενώ στο Νότο, η Σαντορίνη με τους ηφαιστειακούς της αμπελώνες, η Πάρος και η Ρόδος.

◦ Ο αμπελώνας της Λήμνου

Στη Δυτική περιοχή του νησιού και κυρίως κατά μήκος μιας ομαλής, λοφώδους τοπογραφίας, φιλοξενείται ο αμπελώνας της Λήμνου και τα αμπέλια του Μοσχάτου Αλεξανδρείας. Στη Λήμνο καλλιεργούνται σχεδόν 5.000 στρέμματα, με το Μοσχάτο Αλεξανδρείας να καλύπτει το 90-95% της συνολικής έκτασης, ενώ το υπόλοιπο της έκτασης με την αρχαία ελληνική ερυθρή ποικιλία αμπέλου Λημνιό. Η ποικιλία αυτή ονομάζεται τοπικά Καλαμπάκι. Το Λημνιό πήρε την ονομασία του φεύγοντας απ’ το νησί, όπου έγινε γνωστό με την ονομασία προέλευσής του. Στη Λήμνο ο τρύγος παίρνει μέρος περίπου στα μέσα Σεπτεμβρίου, αλλά κατά περίπτωση και μερικές ημέρες αργότερα.

◦ Ο αμπελώνας της Σάμου

Ο αμπελώνας της Σάμου είναι συνολικής έκτασης 18.000 στρεμμάτων περίπου, όπου εξέχουσα θέση κατέχει η ποικιλία Μοσχάτο Άσπρο, καταλαμβάνοντας το 95% των εκτάσεων. Οι αμπελώνες εντοπίζονται κυρίως στη βόρεια πλευρά του νησιού, ανάμεσα στο Καρλόβασι και στην πόλη της Σάμου. Τα εδάφη της Σάμου είναι κυρίως χαμηλής γονιμότητας, ενώ οι περισσότεροι αμπελώνες είναι διαμορφωμένοι σε πεζούλες. Οι αμπελώνες της Σάμου κυμαίνονται υψομετρικά από τα πεδινά έως και τα 900μ., παρουσιάζοντας έτσι έντονες υψομετρικές διαφορές, που έχουν επίδραση στα αρωματικά χαρακτηριστικά των κρασιών του νησιού. Το Μοσχάτο Άσπρο προορίζεται κατά κύριο λόγω για την παραγωγή του γνωστού σαμιώτικου γλυκού κρασιού.

◦ Ο αμπελώνας της Πάρου

Ο αμπελώνας της Πάρου αποτελείται από περίπου 5.000 στρέμματα, στα οποία καλλιεργείται κυρίως η λευκή ποικιλία Μονεμβασιά και η ερυθρή ποικιλία Μανδηλαριά. Οι αμπελώνες του νησιού δεν έχουν προσβληθεί από την φυλλοξήρα και είναι διαμορφωμένοι σε χαμηλά κύπελλα, πάνω σε αμμοπηλώδη εδάφη. Στην Πάρο έχουμε την παραγωγή ένας λευκού ξηρού οίνου από Μονεμβασιά, καθώς και ενός ερυθρού που προέρχεται από την ανάμειξη Μανδηλαριάς και Μονεμβασιάς.

◦ Ο αμπελώνας της Σαντορίνης

Στη Σαντορίνη, οι αμπελώνες είναι συγκεντρωμένοι κυρίως στο νότιο και νοτιοδυτικό τμήμα του νησιού, σε ηφαιστειογενή αμμώδη εδάφη, άγονα, με μηδενική σχεδόν υδατοχωρητικότητα, κάτι που εξηγεί και την απουσία της φυλλοξήρας από το Σαντορινιό αμπελώνα. Στο νησί, οι λευκές ποικιλίες είναι αυτές που κυριαρχούν, με προεξέχουσα το Ασύρτικο, που καλλιεργείτε μέσα από 7.000 στρέμματα και ακόλουθο το αρωματικό Αηδάνι. Το κλίμα είναι ξηρό, καθώς το νησί δέχεται μόλις 350mm βροχής ανά έτος και ελάχιστη το καλοκαίρι. Όμως, η θαλάσσια αύρα και οι υγροί άνεμοι που πνέουν, συμβάλουν στην μείωση των ημερήσιων θερμοκρασιών το καλοκαίρι. Λόγω των συνθηκών αυτών, τα αμπέλια είναι διαμορφωμένα στο σχήμα του παραδοσιακού «καλαθιού - κουλούρας», δηλαδή ένα στρογγυλό σύμπλεγμα κληματίδων, που προστατεύει τα σταφύλια από τα μελτέμια και την άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Ο τρύγος ξεκινά συνήθως κατά το πρώτο 10ήμερο του Αυγούστου, ενώ η μέση στρεμματική απόδοση κυμαίνεται περίπου στα 300-350 κιλά ανά στρέμμα. Πιο όψιμη είναι η περιοχή του Πύργου, καθώς βρίσκεται στα 350μ. υψόμετρο, το μεγαλύτερο του νησιού, όπου παράγονται τα πιο αρωματικά σταφύλια.

◦ Ο αμπελώνας της Ρόδου

Τον αμπελώνα της Ρόδου τον συναντάμε φυτεμένο γύρω από το όρος Αττάβυρος, σε υψόμετρα που φτάνουν ακόμα και τα 800μ. Εδώ κυρίαρχη είναι η λευκή ποικιλία Αθήρι, η οποία καλλιεργείται μόνο στην ορεινή ζώνη, όπου και διατηρεί σε υψηλά επίπεδα την οξύτητα της. Χαμηλότερα, στην ημιορεινή και στην πεδινή ζώνη, καλλιεργείται κυρίως η ερυθρή ποικιλία Μανδηλαριά, η οποία τοπικά ονομάζεται Αμοργιανό. Επίσης, σημαντική είναι και η παρουσία του Μοσχάτου Άσπρου, το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή γλυκών κρασιών. Οι αμπελώνες στη Ρόδο είναι διαμορφωμένοι σε χαμηλόκορμα κύπελλα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ισχυροί νοτιάδες που πνέουν κατά την βλαστική περίοδο. Εξαίρεση αποτελούν οι αμπελώνες των πεδινών περιοχών, που είναι γραμμικοί και αρδευόμενοι.